|
Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi tarafından düzenlenen Uluslararası İletişim Günleri Sempozyumu’nun 14’üncüsü, Yapay Zekâ Çağında Algoritmik Toplum ve İletişim teması çerçevesinde 19-21 Nisan 2027 tarihleri arasında Üsküdar Üniversitesi’nde Çin İletişim Üniversitesi ortaklığında gerçekleşecek. Uluslararası İletişim Günleri, 2025 yılında Azerbaycan’da Bakü Devlet Üniversitesi, 2026 yılında ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde Yakın Doğu Üniversitesi ile kurduğumuz iş birliklerinin ardından bu kez daha güçlü biçimde eve dönüyor. 14. Uluslararası İletişim Günleri Sempozyumu, yapay zekânın iletişim alanındaki teknolojik, toplumsal, kültürel, ekonomik, etik ve politik boyutlarını disiplinler arası bir perspektifle tartışmayı amaçlıyor.
Dijital dönüşümün hızlandığı, yapay zekâ teknolojilerinin toplumsal yaşamın giderek daha fazla alanına nüfuz ettiği bir çağda yaşıyoruz. Algoritmalar, yalnızca teknik araçlar olarak değerlendirilemeyecek ölçüde gündelik hayatımızın içinde yer alıyor. Haber akışlarımızı düzenliyor, hangi içeriklerin görünür olacağını belirliyor, kültürel üretim süreçlerine katılıyor, tüketim alışkanlıklarımızı yönlendiriyor ve gündelik etkileşim biçimlerimizi dönüştürüyorlar. Bu gelişmeler, iletişim alanının sınırlarını, aktörlerini ve işleyişini yeniden düşünmeyi gerekli kılıyor.
Bu dönüşümle birlikte iletişimin üretim, dolaşım ve tüketim süreçleri de önemli ölçüde değişiyor. Yapay zekâ destekli içerik üretimi, algoritmik öneri sistemleri, sohbet robotları, sentetik medya ve deepfake teknolojileri, iletişim süreçlerine insan olmayan aktörleri daha güçlü biçimde dâhil ediyor. Böylece iletişimin öznesi ve nesnesi arasındaki ayrımların giderek belirsizleştiği, insan ve makine etkileşiminin iç içe geçtiği yeni bir iletişim ekosistemi ortaya çıkıyor. Bu durum, bir yandan “iletişim nedir?” sorusunu yeniden gündeme getirirken, diğer yandan mevcut iletişim kuramlarının, kavramlarının ve araştırma yöntemlerinin yeniden ele alınmasını gerektiriyor.
Algoritmaların yükselişi aynı zamanda kamusal alanın ve bilgi ekosisteminin yapısını da dönüştürüyor. Algoritmalar yalnızca bilgiyi dolaşıma sokmakla kalmıyor; neyin görünür, neyin görünmez, neyin önemli, neyin önemsiz hâle geleceği üzerinde de etkili oluyor. Bu nedenle yapay zekâ ve algoritmik sistemlerin iletişim alanındaki rolünü yalnızca teknolojik yenilikler üzerinden değil; güç, temsil, eşitsizlik, kültür ve toplumsal yapı bağlamında da tartışmak gerekiyor. Algoritmik toplumda kamusal alan nasıl yeniden şekilleniyor? Bilginin üretimi ve dolaşımında hangi aktörler güç kazanıyor? Hangi topluluklar temsil ediliyor, hangi sesler görünmez hâle geliyor? Bu tartışma; toplumsal cinsiyet, yaş, etnik köken ve sınıf temelli eşitsizliklerin algoritmik sistemlerde nasıl yeniden üretildiğini ve çocuk ile gençlerin bu sistemlerle kurduğu ilişkiyi de kapsıyor.
Bu çerçevede, yapay zekâ çağında medya okuryazarlığı ve eleştirel dijital okuryazarlık da yeni bir önem kazanıyor. İçeriğin insanlar tarafından mı, makineler tarafından mı üretildiği; bir bilginin hangi veri ve algoritmik süreçlerden geçerek görünür hâle geldiği; görsel, işitsel ve metinsel içeriklerin nasıl doğrulanabileceği gibi sorular, iletişim çalışmalarının temel tartışma alanları arasında yer alıyor. Dolayısıyla yapay zekâ, iletişim disiplininin yalnızca araştırma nesnesini değil, aynı zamanda bilgi üretme ve araştırma yapma biçimlerini de dönüştürüyor. Hesaplamalı yöntemlerin yükselişi ve akademik üretimde üretken yapay zekâ kullanımı, araştırma etiği açısından da yeni tartışmalar doğuruyor.
Yapay zekânın yükselişi, platform kapitalizmi, veri ekonomisi ve dijital emek bağlamında da ele alınmasını gerektiriyor. Büyük miktarda verinin toplanması ve işlenmesi, platformların gündelik yaşam üzerindeki etkisinin artması ve iletişim süreçlerinin giderek daha fazla otomatikleşmesi, güç ve eşitsizlik ilişkilerine dair yeni sorular ortaya çıkarıyor. Yapay zekâ sistemlerinin nasıl tasarlandığı, hangi verilerle eğitildiği ve hangi değerleri yeniden ürettiği; iletişim alanında temsil, erişim ve katılım açısından önemli sonuçlar doğuruyor. Bu dönüşümün Türkiye ve Küresel Güney bağlamındaki yansımaları ile yerel dillerin ve kültürlerin yapay zekâ sistemlerindeki temsili de sempozyumun ilgi alanları arasında bulunuyor.
Sempozyum; akademisyenleri, araştırmacıları, lisansüstü öğrencileri ve sektör profesyonellerini, algoritmik dönüşümün iletişim alanındaki yansımalarını birlikte düşünmek üzere bir araya getirmeyi hedefliyor. İletişim ve medya çalışmalarının yanı sıra sosyoloji, psikoloji, siyaset bilimi, felsefe, hukuk, bilgisayar bilimleri, kültürel çalışmalar ve diğer disiplinlerden katkılara da açık olan sempozyumda kuramsal ve ampirik araştırmaların yanı sıra vaka incelemeleri, uygulamalı çalışmalar ve yaratıcı projelere de yer verilecektir.
Yapay zekâ çağında iletişimin geçirdiği dönüşümü anlamak ve algoritmik toplumda iletişimin geleceğine ilişkin yeni sorular geliştirmek üzere tüm araştırmacıları 19-21 Nisan 2027 tarihlerinde 14. Uluslararası İletişim Günleri Sempozyumu’na katılmak üzere Üsküdar Üniversitesi’ne bekliyoruz.
|
|
Sempozyum, aşağıda belirtilen temaları kapsamakla birlikte, bunların dışındaki ilişkili konu önerilerine de açıktır.
|
Algoritmik gazetecilik ve otomatik haber üretimi
|
| Yapay zekâ ve dijital medya okuryazarlığı |
| Sosyal medya algoritmaları ve kamuoyu oluşumu |
| Öneri sistemleri, filtre balonları ve yankı odaları |
| Yapay zekâ destekli içerik üretimi ve yaratıcı endüstriler |
| Algoritmik yönetişim ve platform politikaları |
| Dezenformasyon, doğrulama ve yapay zekâ |
| Sohbet robotları (chatbot), sanal asistanlar ve insan-makine iletişimi |
| Yapay zekâ etiği |
| Kişilerarası iletişim ve yapay zekâ |
| Reklamcılık ve halkla ilişkilerde yapay zekâ uygulamaları |
| Algoritmik ayrımcılık, mahremiyet ve veri toplumu |
| Yapay zekâ çağında örgütsel iletişim |
| Sinema, dizi ve dijital oyunlarda yapay zekâ temsilleri |
| İletişim eğitiminde yapay zekânın rolü |
| Yapay zekâ, kültürel ve toplumsal dönüşüm |
| Platform kapitalizmi, veri ekonomisi ve dijital emek |
| Sentetik medya, deepfake ve görsel-işitsel içeriğin doğrulanması |
| Yapay zekâ, toplumsal cinsiyet ve temsil |
| Çocuklar, gençler ve yapay zekâ |
| Siyasal iletişim, seçimler ve algoritmik manipülasyon |
| Akademik araştırma ve yayıncılıkta yapay zekâ kullanımı ve etik |
| Kriz, afet ve sağlık iletişiminde yapay zekâ |
| Telif, hukuk ve düzenleyici çerçeveler |
| Küresel Güney, yerel diller ve veri eşitsizlikleri |
|